Spis treści

1. Warunki techniczne umieszczania znaków drogowych

1.1. Przepisy ogólne

Przepisy załącznika stosuje się do znaków drogowych pionowych umieszczanych na drogach twardych.

Na drogach gruntowych stosuje się:

  • znaki kierunku i miejscowości (drogowskazy, znaki miejscowości),

  • inne znaki w sytuacjach, gdy jest to niezbędne dla bezpieczeństwa ruchu drogowego (oznakowanie przejazdów kolejowych, częściowe lub całkowite zamknięcia drogi).

Załącznik określa dla znaków i tabliczek:

  • wielkość, wymiar i widoczność znaków,

  • barwy i odblaskowość,

  • liternictwo i stosowane napisy,

  • zasady doboru typu folii na lica znaków w zależności od lokalizacji znaku,

  • zasady umieszczania znaków na drodze,

  • wzory barwne,

  • konstrukcje znaków.

Użyte w załączniku określenia oznaczają:

  1. kategoria znaków — znaki odpowiadające podziałowi literowemu od A do W, zawartemu w rozporządzeniu w sprawie znaków i sygnałów drogowych, np. kategoria B — znaki zakazu,

  2. grupa znaków — należy rozumieć znaki należące do grupy wielkości określonej w załączniku, np. grupa znaków wielkich,

  3. odmiana znaku:

    • mutacje znaków o analogicznej treści, np. odmiany znaku F-8 "objazd w związku z zamknięciem drogi", F-9 "znak prowadzący na drodze objazdowej", F-21 "ruch skierowany na sąsiednią jezdnię", F-22 "ograniczenia na pasie ruchu",

    • modułowe odmiany znaków kategorii F, w zależności od liczby pasów ruchu,

    • te same znaki, których znaczenie precyzują symbole lub napisy umieszczone na nich lub pod nimi, np. odmiany znaku B-35 "zakaz postoju" z różnymi napisami.

1.2. Wielkości, wymiary i widoczność znaków

1.2.1. Wielkości i wymiary

Stosuje się piec grup wielkości znaków: ostrzegawczych, zakazu, nakazu, informacyjnych oraz kierunku i miejscowości, a mianowicie:

  1. znaki wielkie (W)

    • na autostradach, umieszczane przy jezdniach głównych,

  2. znaki duże (D):

    • na drogach ekspresowych, umieszczane przy jezdniach głównych,

    • na drogach dwujezdniowych poza obszarem zabudowanym,

    • na drogach dwujezdniowych w obszarze za-budowanym, na których dopuszczalna prędkość jest większa niż 60 km/h,

  3. znaki średnie (S):

    • na łącznicach autostrad i dróg ekspresowych,

    • na jednojezdniowych drogach krajowych i wojewódzkich,

    • na drogach powiatowych, z wyjątkiem drogowskazów tablicowych,

  4. znaki małe (M):

    • na drogach gminnych,

    • drogowskazy tablicowe na drogach powiatowych,

  5. znaki mini (Ml):

    • na słupkach przeszkodowych i tablicach kierujących,

    • na drogach w obszarze zabudowanym, gdy warunki drogowe nie pozwalają na stosowanie znaków większych lub zastosowanie większych znaków pogorszyłoby warunki widoczności pieszych na przejściu dla pieszych,

    • na wąskich uliczkach zabytkowych miast. Przy oznakowaniu robót prowadzonych w pasie drogowym stosuje się znaki o jedna grupę wielkości wyższą niż stosowane na danym odcinku drogi (z wyjątkiem robót prowadzonych w pasie drogowym autostrad, gdzie stosuje się znaki wielkie). Znaki A-7, B-20 powinny mieć taką samą grupę wielkości jak znaki na drodze z pierwszeństwem przejazdu, jednak nie mniejsza niż znaki średnie. Znaki nakazu C-9, C-10, C-11 umieszczane w miejscach przejść dla pieszych, w zależności od warunków widoczności, mogą być stosowane w grupach wielkości niższych niż obowiązujące na danej drodze.

Jeżeli w opisach szczegółowych wymiary znaków lub tabliczek nie są podane w zależności od grupy wielkości znaków, wówczas ten znak występuje tylko w jednej wielkości, przedstawionej na danym rysunku.

W zależności od wielkości znaków podstawowe wymiary dla znaków kategorii A, B, C i D podane są w tabeli 1.1.

Wielkości te nie dotyczą znaków w związku z zabezpieczeniem miejsca wypadku drogowego.

Tabela 1.1. Podstawowe wymiary znaków kategorii A, B, C i D (wymiary podano w mm)

Grupy znaków

Symbol

Kategorie znaków

A

ostrzegawcze

B

nakazu

C

zakazu

D

informacyjne

długość boku

średnica

długość podstawy

wysokość

n=(0, 1, 2)

wielkie

W

1200

1000

1200

1200+300n

duże

D

1050

900

900

900+225n

średnie

S

900

800

600

600+150n

małe

M

750

600

600

600+150n

mini

MI

600

400

400

400+100n

Odstępstwa od podanych w tabeli 1.1 wymiarów zostały określone w szczegółowych opisach znaków. Wymiary znaków kategorii E zależą od przyjętej wysokości pisma, rodzaju i wielkości symboli oraz długości i liczby nazw miejscowości na nich umieszczanych, zgodnie z zasadami podanymi w opisach szczegółowych. Wymiary znaków kategorii F, G i tabliczek T oraz szczegółowe wymiary wszystkich znaków podane są w opisach szczegółowych.

1.2.2. Widoczność znaków

Dla zapewnienia widoczności znaku z odległości pozwalającej kierującemu pojazdem jego spostrzeżenie, odczytanie i prawidłową reakcję, do wykonania lic znaków należy stosować materiały odblaskowe. Typy materiałów odblaskowych do stosowania w zależności od miejsca ich lokalizacji i klasy drogi przedstawiono w tabeli 1.2.

Tabela 1.2. Typy folii odblaskowej użytej na lica znaków w zależności od lokalizacji znaku drogowego — wymagania minimalne

Usytuowanie znaku

drogi krajowe

drogi wojewódzkie

drogi powiatowe i gminne

autostrady i drogi ekspresowe

drogi dwujezdniowe

drogi jednojezdniowe międzynarodowe

inne drogi jednojezdniowe

obok jezdni

2

2

2

1(*)

1(*)

1(*)

nad jezdnią

pryzmatyczna

2

2

2

2

2

(*) W przypadku znaków A-7, B-2, B-20, D-6, D-6a, D-6b obowiązuje stosowanie folii odblaskowych typu 2. Dla znaków szlaków rowerowych oraz znaków dla kierujących pojazdami wojskowymi dopuszcza się stosowanie folii odblaskowych typu 1 na wszystkich drogach

Do wykonywania lic znaków stosowanych do oznakowania robót prowadzonych w pasie drogowym stosuje się folie odblaskowa typu 2 lub folie pryzmatyczna.

Do wykonywania lic znaków umieszczanych nad jezdnia na autostradach i drogach ekspresowych stosuje się folie pryzmatyczna. Zaleca się stosowanie folii pryzmatycznej do wykonywania lic tablic przeddrogowskazowych i drogowskazów umieszczanych obok jezdni na autostradach i drogach ekspresowych oraz znaków umieszczanych nad jezdnia na drogach krajowych i wojewódzkich. Odwrotna strona tarczy znaku i tabliczki, jeżeli nie jest wykorzystana do umieszczenia znaku dla jadących z przeciwnego kierunku, powinna mieć barwę szara. Na odwrotnej stronie tarczy znaku należy umieścić informacje zawierające dane identyfikujące producenta znaku, typ folii odblaskowej użytej do wykonania lica znaku, miesiąc i rok produkcji znaku. Dopuszcza się stosowanie folii pryzmatycznej odblaskowo-fluorescencyjnej żółto-zielonej lub pomarańczowej do wykonania lic znaków odblaskowych: A-10, A-14, A-17 i A-30 oraz tabliczki T-27 zlokalizowanych w miejscach szczególnie niebezpiecznych bądź o dużej wypadkowości. Dopuszcza się wykonywanie lic znaków D-6, D-6a i D-6b na tle folii pryzmatycznej odblaskowo-fluorescencyjnej żółto-zielonej lub pomarańczowej.

1.3. Barwa i odblaskowość znaków

1.3.1. Barwa

Lica znaków drogowych powinny spełniać wymagania fotometryczne i kolorymetryczne w zakresie odblaskowości i barwy. Wartości współrzędnych chromatyczności (x,y) wyznaczających punkty narożne pól tolerancji barwnych dla poszczególnych typów folii odblaskowych i nieodblaskowych oraz powłok kryjących wraz z wartościami współczynników luminancji ß dla znaków nowych zostały podane w tabelach 1.3 i 1.4.

Tabela 1.3. Minimalne wartości współczynnika luminancji oraz wartości współrzędnych chromatyczności (x, y) punktów narożnych pól tolerancji barw dla folii odblaskowych typu 1 i 2

Barwa lica znaku

Współrzędne punktów narożnych

Minimalne wartości współczynnika luminancji ß

Biała

x

1

2

3

4

folia typu 1

folia typu 2

x

0,355

0,305

0,285

0,335

0,35

0,27

y

0,355

0,305

0,325

0,375

Żółta

x

0,545

0,487

0,427

0,465

0,27

0,16

y

0,454

0,423

0,483

0,534

Czerwona

x

0,735

0,674

0,569

0,655

0,05

0,03

y

0,265

0,236

0,341

0,345

Zielona

x

0,007

0,248

0,177

0,026

0,04

0,03

y

0,703

0,409

0,362

0,399

Niebieska

x

0,078

0,150

0,210

0,137

0,01

0,01

y

0,171

0,220

0,160

0,038

Pomarańczowa

x

0,610

0,535

0,506

0,570

0,15

0,14

y

0,390

0,375

0,404

0,429

Brązowa

x

0,455

0,523

0,479

0,558

0,03

0,03

y

0,397

0,429

0,373

0,394

Szara

x

0,350

0,300

0,285

0,335

0,12

0,12

y

0,360

0,310

0,325

0,375

Uwaga: Pomiary przeprowadzone sferycznym spektrokolorytmetrem w geometrii pomiaru 45°/0° dla 2° obserwatora, przy zastosowaniu standardowego, polichromatycznego źródła światła CIE D65 (zdefiniowanego w publikacji CIE nr 15.2-1986).

Tabela 1.4. Wartości współrzędnych chromatyczności (x, y) punktów narożnych pól tolerancji barw i współczynnika luminancji ß dla powłok kryjących

Barwa lica znaku

Współrzędne chromatyczności punktów narożnych pól tolerancji barw

Wartości współczynnika luminancji ß

1

2

3

4

min.

max.

Szara

x

0,305

0,350

0,340

0,295

0,08

0,10

y

0,315

0,360

0,370

0,325

Biała

x

0,300

0,385

0,345

0,360

-

≤0,02

y

0,270

0,335

0,395

0,310

Tabela 1.5. Minimalne wartości gęstości powierzchniowej współczynnika odblasku R' w [cd/lx/m2] dla lic znaków wykonanych z folii odblaskowej typu 1 mierzone dla standardowego źródła światła CIE typu A

Kąt obserwacji

α

Kąt oświetlenia

ß1 (ß2 = 0)

Barwa lica znaku

biała

żółta

czerwona

zielona

niebieska

brązowa

pomarańczowa

0,2°

70

50

14,5

9

4

1,0

25

30°

30

22

6

3,5

1,7

0,3

7

40°

10

7

2

1,5

0,5

0,1

2,2

0,33°

50

35

10

7

2

0,6

20

30°

24

16

4

3

1

0,2

4,5

40°

9

6

1,8

1,2

0,4

-

2,2

5,3

0,8

0,8

0,6

0,2

-

1,2

30°

2,5

1,5

0,4

0,3

0,1

-

0,6

40°

1,5

1

0,3

0,2

-

-

0,4

Tabela 1.6. Minimalne wartości gęstości powierzchniowej współczynnika odblasku R' w [cd/lx/m2] dla lic znaków wykonanych z folii odblaskowej typu 2 mierzone dla standardowego źródła światła CIE typu A

Kąt obserwacji α

Kąt oświetlenia

ß12 = 0)

Barwa lica znaku

biała

żółta

czerwona

zielona

niebieska

brązowa

pomarańczowa

0,2°

250

170

45

45

20

12

100

30°

150

100

25

25

11

8,5

60

40°

110

70

15

12

8

5

29

0,33°

180

122

25

21

14

8,5

65

30°

100

67

14

12

8

5

40

40°

95

64

12

11

7

3

20

5

3

0,8

0,6

0,2

0,2

1,5

30°

2,5

1,5

0,4

0,3

0,1

0,2

0,9

40°

1,5

1

0,3

0,3

-

-

0,8

Tabela 1.7. Minimalne wartości gęstości powierzchniowej współczynnika odblasku R` w [cd/lx/m2] dla lic odblaskowych znaków używanych w całym okresie ich gwarantowanej trwałości

Barwa lica znaku

Typ odblaskowości/ wartość R`

Kąt obserwacji α =0,20°

Kąt oświetlenia ß1= 5°(ß2=0°)

Kąt obrotu ε = 0°

typ 1

typ 2

do 3 lat

do 7 lat

do 5 lat

do 10 lat

Biała

40

25

144

126

Żółta

28

17

97

84

Czerwona

8

5

20

17

Zielona

5,6

3

16

15

Niebieska

1,6

1

11

10

Pomarańczowa

16

10

52

45

Brązowa

0,4

0,3

6

5

Szara

24

15

72

63

1.3.2. Odblaskowość znaków

Minimalne wartości gęstości powierzchniowej współczynnika odblasku dla folii odblaskowych typu 1 i 2 naniesionych na lica znaków nowych zostały określone w tabelach 1.5 i 1.6. Dla folii pryzmatycznych obowiązują wymagania jak dla folii typu 2.

Szczegółowe wymagania techniczne dla poszczególnych rodzajów folii są określone w aprobatach technicznych.

Folie odblaskowe wszystkich typów użyte do wykonania lic znaków powinny spełniać odpowiednio wymagania podane w tabelach 1.3, 1.5 i 1.6, a powłoki kryjące powinny spełniać odpowiednio wymagania określone w tabeli 1.4. W zależności od typu folii odblaskowej użytej do wykonania lica znaku wymagane współczynniki odblasku R' dla znaków używanych w całym okresie ich gwarantowanej trwałości zostały określone w tabeli 1.7.

1.4. Liternictwo znaków drogowych pionowych

1.4.1. Zasady ogólne

Wszelkie napisy na znakach, tabliczkach do znaków oraz na tablicach umieszczonych dla potrzeb ruchu drogowego wykonuje się literami i cyframi odpowiadającymi wzorom podanym w punkcie 1.4.3, z wyjątkiem napisów umieszczonych na licach znaków kierunku i miejscowości wykonanych z folii pryzmatycznych, w grupie wielkości "wielkie", a w szczególności tablic E-1a I, E-1a II, E-2c, E-2d, E-14a i E-20, zlokalizowanych na autostradzie. Dla lic wyżej wymienionych znaków wykonanych z folii pryzmatycznych należy zastosować niżej wymienione korekty wymiarów podanych w tabelach 1.8 i 1.10 oraz w punkcie 1.4.3:

  1. a) dla białych liter i cyfr o wysokości 420 mm należy przyjąć odstęp miedzy literami i cyframi:

    • o =1,5 gr + 0,2 (1,5 gr) = 1,8 gr = 126 mm zamiast 105 mm,

  2. b) dla białych liter i cyfr o wysokości 348 mm należy przyjąć odstęp miedzy literami i cyframi:

    • o =1,5 gr + 0,2 (1,5 gr) = 1,8 gr = 104,4 mm zamiast 87 mm,

  3. c) dla niebieskich liter i cyfr o wysokości 348 mm, umieszczanych na białym tle, należy przyjąć:

    • grubość elementów

      • gr = 1/6 d + 0,15 (1/6 d) = 66,7 mm zamiast 58 mm,

    • odstęp pomiędzy literami

      • o =1,5 gr + 0,2 (1,5 gr) = 1,8 gr = 104,4 mm zamiast 87 mm. Napisy sporządza się małymi literami. Do rozpoczynania napisów i nazw miejscowości stosuje się duże litery, z wyjątkami podanymi na wzorach znaków, których dotyczą. Przy nazwach długich lub złożonych dopuszcza się stosowanie skrótów, np. Ostrów Wlkp. zamiast Ostrów Wielkopolski. Cyfry wykonuje się w wysokości liter dużych, z wyjątkami określonymi w opisach szczegółowych. Odstępy miedzy literami w wyrazie oraz pomiędzy cyframi są odmierzane na linii odmierzania odstępów.

Podstawowa jednostka w systemie jest grubość elementów liter i cyfr oznaczona jako jednostka grubości "gr".

Wszystkie inne elementy liter i cyfr oraz zestawionych z nich wyrazów i napisów podawane są w jednostkach grubości "gr" w sposób następujący:

  • wysokość liter dużych i cyfr d = 6 gr,

  • zasadnicza wysokość liter małych m = 4 gr,

  • wysokość wiersza pisma w = 8 gr,

  • minimalna odległość miedzy wierszami, tzw. interlinia i = 2 gr,

  • wysokość pasa pisma p = w + i = 10 gr.

1.4.2. Zasady tworzenia napisów

Litery i cyfry o odpowiedniej konstrukcji maja swoje stałe "punkty odmierzania odstępów" położone na "linii odmierzania odstępów". Linia ta przebiega na wysokości 1 gr = 1/6 wysokości liter dużych "d". Odstęp międzyliterowy i miedzy cyframi zawarty miedzy punktami odmierzania odstępów wynosi "o" = 1,5 gr. Jednak dla napisów wykonywanych z folii odblaskowej pryzmatycznej za odstęp międzyliterowy i miedzy cyframi należy przyjąć "o" = 1,8 gr. Odstęp międzywyrazowy wynosi h = 3 o = 4,5 gr. Minimalny odstęp miedzy wyrazem a liczba kilometrów wynosi x = min. 3 o = 4,5 gr. Niektóre litery i cyfry maja linie korekcyjne, które są oznaczone na ich rysunkach konstrukcyjnych przez "k".

Wykaz liter i cyfr z liniami korekcyjnymi przestawiono na rys. 1.4.2.

Zestawienie szerokości liter, cyfr, znaków specjalnych i odstępów podano w tabeli 1.10 lit. a—d. Działanie systemu jest jednakowo sprawne przy każdej wielkości liter tego samego typu ze względu na proporcjonalność powieszenia. Zestawienie wielkości liter używanych do wykonywania napisów podane jest w tabeli 1.8. Grupy wielkości liter i cyfr stosowanych na znakach kierunku i miejscowości podano w tabeli 1.9, a dla pozostałych kategorii znaków w opisach szczegółowych. Przykładowe obliczenia długości napisu "Łącko" przedstawiono w tabeli 1.10 lit. e. Długość napisu o wysokości 210 mm (gr = 35 mm) wynosi: 21,99 x 35 = 769,65 mm -77 cm (bez odstępów od obwódki).

Odstęp poziomy miedzy napisem a obwódka powinien wynosić co najmniej 2 gr, zaś odstęp pionowy miedzy pasem pisma a górna obwódka powinien być nie mniejszy niż wielkość interlinii dla tego pasa pisma. Dolny pas pisma może przylegać bezpośrednio do dolnej obwódki.

Na znakach i tabliczkach stosuje się słownictwo określone w załączniku w opisach szczegółowych znaków. Informacje słowne należy jednak stosować w tych przypadkach, w których przekazanie informacji za pomocą symboli określonych w załączniku jest niedostateczne (może budzić wątpliwości).

Tabela 1.8. Wielkość liter i cyfr stosowanych na znakach (mm)

Grupa wielkości liter i cyfr

Wielkość liter dużych i cyfr

Zasadnicza wysokość liter małych

Grubość liter

Wysokość wiersza pisma

Wysokość interlinii

Wysokość pasa pisma

d

m

gr

w

i

p=w+i

I

42

28

7

56

14

70

II

72

48

12

96

24

120

III

102

68

17

136

34

170

IV

132

88

22

176

44

220

V

162

108

27

216

54

270

VI

210

140

35

280

70

350

VII

282

188

47

376

94

470

VIII

384

232

58

464

116

580

IX

420

280

70

560

140

700

 

Kategorie znaków

1

 

Grupy wielkości znaków

wielkie

duże

średnie

małe

Grupy wielkości liter

2

3

4

5

B- znaki zakazu (*)

 

VI, V, IV, III

VI, V, IV, III, II

V, IV, III, II

IV,III, II, I

D- znaki informacyjne

 

V, IV, III

V, IV, III, II

IV, III, II, I

IV, III, I

E- tablice przeddrogowskazowe

E-1

IX, VIII, VII

VII, VI, V, IV

VI, V, IV

-

E- drogowskazy tablicowe

E-2

IX, VIII, VII

VII, VI

VI, V

IV, III

E- drogowskazy w kształcie strzały

E-3

IX, VIII

VIII, VII

(***)

V, IV

VII, VI

(***)

V, IV

-

(****)

VII, VI

(****)

VI, V

E- drogowskazy w kształcie strzały

-

VI

V

V

V

E- drogowskazy do dzielnic

i obiektów (**)

E-5

E-6

E-19a

VII

VI

IV

IV

E- tablice kierunkowe

E-13

-

V

V

IV

E- tablice szlaków drogowych

E-14

VIII, VII

VI, V

V, IV

-

E- znaki z numerami dróg

E-15

E-16

-

VIII, VII

VI, V

V

E- tablice miejscowości

E-17a

E-18a

-

V

V

V

F- znaki uzupełniające

 

II, I

II, I

II, I

II, I

T- tabliczki do znaków

 

V, IV

V, IV

IV, III

IV, III

(*) Nie dotyczy znaków B-33 i B-34.
(**) Nie dotyczy znaków od E-7 do E-12.
(***) Przy dwóch nazwach.
(****) Na drogach krajowych, na skrzyżowaniach z drogami wojewódzkimi.

Tabela 1.10. Zestawienie szerokości liter, cyfr, znaków specjalnych i odstępów mierzonych między punktami odmierzania:

a) dla liter

Szerokość liter w jednostkach `gr`
Litery duże Szerokość Litery duże Szerokość Litery małe Szerokość Litery małe Szerokość
A 4,34 M 5,85 a 3,75 m 5,50
B 3,78 N 4,75 b 3,75 n 3,50
C 4,00 O 5,00 c 2,87 o 3,75
D 4,50 P 3,00 d 3,75 p 3,75
E 3,00 R 3,87 e 3,40 r 1,50
F 2,50 S 3,50 f 1,50 s 2,00
G 4,80 T 2,00 g 3,75 t 1,75
H 4,50 U 3,50 h 3,50 u 3,25
I 1,00 V 3,00 i 1,00 v 2,50
J 2,37 W 5,50 j 1,00 w 4,50
K 3,75 Y 2,50 k 2,87 y 2,50
L 2,75 Z 3,00 l 1,00 z 2,25
Ł 2,75 - - ł 1,75 - -

b) dla cyfr

Szerokość cyfr w jednostkach `gr`
Cyfry Szerokość
1 1,50
2 3,25
3 3,50
4 3,25
5 3,75
6 3,50
7 2,25
8 4,00
9 3,25
0 3,40

c) dla znaków specjalnych

Szerokość znaków specjalnych w jednostkach `gr`
łącznik 2,0
nawias otwarty 0,5
nawias zamknięty 0,5
przecinek 1,0
kropka 1,0
wykrzyknik 1,5

e) przykład obliczenia długości napisu "Łącko"

Litera Odstęp Szerokość między
punktami odmierzania
Ł   2,75
  1 odstęp 1,50
ą   3,75
  1 odstęp 1,50
c   2,87
  1 odstęp 1,50
k   2,87
  1 odstęp 1,50
o   3,75
Razem 21,99

Sposób zestawienia napisu

a=1/4 gr

b=1/2 gr

c=3/4 gr

p=110 gr - wysokość pasa pisma

w=8 gr - wysokość wiersza pisma

d - wysokość liter dużych i cyfr

m - wysokość liter małych

i=2r - minimalna odległość między wierszami. tzw. interlinia

gr=1/6 d - grubość liter i cyfr

o=11/2 gr - odstęp między literami i cyframi, który odmierza się na linii odmierzania

x=min. 3 o - odstęp między wyrazem a liczbą kilometrów (wielkość zmienna)

h=41/2 gr - odstęp między wyrazami

k - linia korekcyjna (tylko dla liter i cyfr wskazanych poniżej)

Rys. 1.4.1. Sposób zestawienia napisu

Wykaz liter i cyfr, w których występują linie korekcyjne

Rys. 1.4.2. Wykaz liter i cyfr, w których występują linie korekcyjne

1.4.3. Zestawienie liter i cyfr do kopiowania

a=1/4gr b=1/2gr c=3/4gr

Zestawienie liter i cyfr do kopiowania

Zestawienie liter i cyfr do kopiowania

Zestawienie liter i cyfr do kopiowania

Zestawienie liter i cyfr do kopiowania

a=1/4gr b=1/2gr c=3/4gr

Zestawienie liter i cyfr do kopiowania

Zestawienie liter i cyfr do kopiowania

Zestawienie liter i cyfr do kopiowania

a=1/4gr b=1/2gr c=3/4gr R=11/2gr r=9/2gr

1.5. Umieszczanie znaków

1.5.1. Zasady ogólne

Znaki umieszcza się:

  1. po prawej stronie jezdni lub nad jezdnią, jeżeli dotyczą jadących wszystkimi pasami ruchu;
  2. nad poszczególnymi pasami ruchu, jeżeli dotyczą jadących tylko tymi pasami ruchu;
  3. po lewej stronie jezdni:
    1. samodzielnie, jeżeli dopuszczają to przepisy rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych,
    2. jako powtórzenie znaków umieszczonych po prawej stronie na drogach dwujezdniowych, których jezdnie posiadają więcej niż jeden pas ruchu, przy czym jako obowiązkowe dotyczy to znaków kategorii A, B (z wyjątkiem znaków B-35 do B-38), G oraz znaków D-6, D-6a, D-6b,
    3. na drodze jednokierunkowej, przy czym jako obowiązkowe dotyczy to znaków D-6, D-6a, D-6b oraz znaków kategorii G;
  4. na jezdni, jeżeli droga jest zamknięta dla ruchu lub ruch na niej jest ograniczony;
  5. na wysepkach w obrębie skrzyżowań, jeżeli znak nakazu wskazuje obowiązek jazdy w określonym kierunku.

Jeżeli znak po lewej stronie jezdni jest powtórzeniem znaku umieszczonego po prawej stronie, to powinien znajdować się w tym samym przekroju poprzecznym drogi, chyba że warunki lokalne to uniemożliwiają lub przepisy załącznika stanowią inaczej.

1.5.2. Sposób umieszczania znaków

Znaki umocowuje się na konstrukcjach wsporczych, tj. słupkach, ramach, wysięgnikach, konstrukcjach bramowych, wykonanych z materiałów trwałych, z wyjątkiem betonu. Dopuszcza się też do umieszczania znaków wykorzystywanie słupów linii telekomunikacyjnych, latarń, słupów trakcyjnych i masztów sygnalizatorów oraz ścian budynków i elementów konstrukcyjnych obiektów inżynierskich. Słupki konstrukcji wsporczych powinny mieć przekrój kołowy lub eliptyczny. Następny znak powinien być umieszczony za poprzedzającym w odległości co najmniej:

  • 50 m na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 90 km/h,
  • 20 m na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 60 km/h,
  • 10 m na pozostałych drogach.

Jeżeli ze względów lokalnych istnieje konieczność zastosowania dwóch lub trzech znaków na jednym słupku lub wysięgniku, można je umieszczać w układzie pionowym lub poziomym. Dopuszczalne sposoby rozmieszczenia znaków pokazano na rysunkach: 1.5.1—1.5.4.

Tarcze znaków powinny być odchylone w poziomie od linii prostopadłej do osi jezdni. Odchylenie tarczy znaków powinno wynosić około 5° w kierunku jezdni. Jeśli znaki umieszczone są na łukach poziomych, odchylenie tarczy znaku należy skorygować zależnie od wielkości promienia oraz od jego kierunku.

Zasady odchylenia tarczy znaku pokazano na rys. 1.5.5.

Sposoby umieszczania dwóch znaków w układzie pionowym

Rys. 1.5.1. Sposoby umieszczania dwóch znaków w układzie pionowym

Sposoby umieszczania dwóch znaków w układzie poziomym

Rys. 1.5.2. Spodoby umieszczania dwóch znaków w układzie poziomym

Sposoby umieszczania trzech znaków w układzie pionowym

Rys. 1.5.3. Sposoby umieszczania trzech znaków w układzie pionowym

Sposoby umieszczania trzech znaków w układzie mieszanym

Rys. 1.5.4. Sposoby umieszczania trzech znaków w układzie mieszanym

na odcinku prostym

  1. na odcinku prostym
    na łuku poziomym w prawo
  2. na łuku poziomym w prawo
    na łuku poziomym w lewo
  3. na łuku poziomym w lewo

Rys. 1.5.5. Odchylenie poziome tarczy znaku

1.5.3. Odległość znaków od jezdni oraz wysokość ich umieszczania

Znaki na drogach z poboczem należy umieszczać tak, aby odległość znaku od krawędzi korony drogi była nie mniejsza niż 0,5 m (rys. 1.5.6 lit. a). W przypadku gdy warunki terenowe nie pozwalają na umieszczenie znaku poza koroną drogi, znak powinien być umieszczony:

  1. na drogach z poboczami gruntowymi — na poboczu w odległości nie mniejszej niż 0,50m od krawędzi jezdni,
  2. na drogach z poboczami o nawierzchni twardej (z pasami awaryjnego postoju) — w odległości nie mniejszej niż 0,50m od krawędzi pobocza bitumicznego.

W przypadku szerokiego nasypu znaki można umieszczać w koronie drogi w odległości nie większej niż 5m od krawędzi jezdni.

Znaki w pasie dzielącym jezdnię dróg dwujezdniowych umieszcza się w odległości nie mniejszej niż 0,50m od zewnętrznej krawędzi opaski (rys. 1.5.6 lit. b).

Znaki na ulicach umieszcza się w odległości 0-50 — 2,00m od krawędzi jezdni (rys. 1.5.6 lit. c).

Minimalna odległość umieszczania znaków od osi skrajnego toru linii tramwajowej biegnącej wzdłuż drogi wynosi 1,95m (rys. 1.5.6 lit. d).

Powyższe odległości nie dotyczą znaków umieszczanych przez policję w związku z zabezpieczeniem miejsca wypadku drogowego; znaki te mogą być umieszczane na jezdni.

na drodze

  1. na drodze
    w pasie dzielącym jezdnie drogi dwujezdniowej
  2. w pasie dzielącym jezdnie drogi dwujezdniowej
    na ulicy
  3. na ulicy
    na drodze, wzdłuż której biegnie linia tramwajowa
  4. na drodze, wzdłuż której biegnie linia tramwajowa

Odległość znaku od jezdni mierzy się w poziomie od krawędzi jezdni (wystający krawężnik drogowy typu miejskiego wlicza się do chodnika) do najbliższego skrajnego punktu tarczy znaku (trójkąta, koła, kwadratu, prostokąta) lub tablicy (rys. 1.5.6). Odległości znaków od krawędzi jezdni pokazane na rys. 1.5.6 powinny być zachowane również w stosunku do znaków, np. nakazu lub drogowskazów w kształcie strzały, które mogą być umieszczane równolegle do krawędzi jezdni. Odległość mierzy się wówczas do powierzchni czołowej znaku lub jego krawędzi w miejscu najbliższym jezdni.

Wysokość umieszczenia znaku powinna być dostosowana do rodzaju drogi (ulicy) oraz konkretnego miejsca na drodze. Jedną z zasadniczych okoliczności, które należy uwzględniać, jest ruch pieszych, dla których znak zbyt nisko ustawiony może stanowić istotną przeszkodę.

Wysokość umieszczania znaków (dolnej krawędzi lub najniżej położonego jej punktu) podano w tabeli 1.11 i pokazano na rysunku 1.5.7. Wysokości te nie dotyczą znaków umieszczanych przez policję w związku z zabezpieczeniem miejsca wypadku drogowego, które mogą być umieszczane w poziomie nawierzchni jezdni.

Jeśli na jednym słupku umieszczone są dwa znaki kategorii A, B, C, D lub F, to dolna krawędź niżej położonego znaku znajduje się na wysokości podanej w tabeli 1.11.

Na ulicach w obszarach zabudowanych przez niżej umieszczony znak rozumieć należy również dodatkowe tabliczki pod znakami.

Dopuszcza się umieszczanie znaków D-1 i A-7 wspólnie z sygnalizatorem (rys. 1.5.7 lit. i). Przy ustalaniu wysokości umieszczenia znaku poza obszarami zabudowanymi oraz w obszarach zabudowanych na drogach niebędących ulicami uwzględnia się dolną krawędź tabliczki znajdującej się pod znakiem. Znaki umieszczane na zaporze lub za zaporą i na tablicach prowadzących nie mogą być umieszczone niżej niż górna krawędź zapory lub tablicy.

Wysokość umieszczenia dużych drogowskazów w kształcie strzały (E-3) powinna być tak dobrana, aby zapewnić jak najlepszą widoczność drogowskazu, nie pogarszając warunków widoczności na skrzyżowaniu.

Rys. 1.5.7. Wysokość umieszczania znaków:

kategorii A, B, C, D, F, G na drogach

  1. kategorii A, B, C, D, F, G na drogach
    E-13, od E-15 do E-21 na drogach
  2. E-13, od E-15 do E-21 na drogach
    E-1, E-2, E-14 na drogach innych niż ulice
  3. E-1, E-2, E-14 na drogach innych niż ulice
    E-3 na drogach
  4. E-3 na drogach
    G-1 na drogach
  5. G-1 na drogach
    na lub za urządzeniami bezpieczeństwa ruchu
  6. na lub za urządzeniami bezpieczeństwa ruchu
    dwóch na jednym słupku na drogach innych niż ulice
  7. dwóch na jednym słupku na drogach innych niż ulice
    E-1, E-2, E-14 na ulicach
  8. E-1, E-2, E-14 na ulicach
    wspólnie z sygnalizatorem na ulicy
  9. wspólnie z sygnalizatorem na ulicy
    kategorii A, B, C, D, F, G
  10. kategorii A, B, C, D, F, G
    dwóch na jednym słupku na ulicy
  11. dwóch na jednym słupku na ulicy
    nad jezdnią
  12. nad jezdnią

Tabela 1.11. Wysokość umieszczania znaków

Kategorie znaków Wysokość umieszczenia znaku [m]
poza obszarami
zabudowanymi
w obszarach
zabudowanych
A - ostrzegawcze
B - zakazu (2)
C - nakazu
D - informacyjne
F - uzupełniające (1)
G - dodatkowe przed przejazdami kolejowymi (4)
min. 2,00
(min. 1,50) 6)
min. 2,00 (2,20) 7)
E - tablice przeddrogowskazowe E-1
- drogowskazy tablicowe E-2
- tablice szlaków drogowych E-14
min. 1,00 min. 2,00 (2,20) 7)
(min. 1,00) 9)
E - znaki szlaku drogowego E-15, E-16
-tablice kierunkowe E-13
-tablice miejscowości E-17a, E-18a
-drogowskazy w kształcie strzały - małe E-4
-drogowskazy do obiektu E-5÷E-12, E-19a÷E-22
min. 2,00 min. 2,00 (2,20) 7)
2,50
E - drogowskazy w kształcie strzały - duże min. 0,70 min. 0,70
Znaki umieszczone nad jezdnią (2) min. 5,00 min. 5,00
Znaki umieszczone na lub za urządzeniami
bezpieczeństwa ruchu (2)
0,90-1,20 0,90-1,20

1) Z wyjątkiem znaków F-11 (5,00 m) i F-14a, b, c (0,50 m).
2) Z wyjątkiem znaków umieszczonych na elementach konstrukcji obiektów inżynierskich o obniżonej skrajni.
3) Znaki E-4, E-17a, E-18a, E-19a nie występują na autostradach i drogach ekspresowych.
4) Z wyjątkiem znaków G-1 (1,00 m - na ulicach; 0,50 m - na pozostałych drogach).
5) Dla znaków umieszczanych w pasie zieleni poza chodnikiem lub na poboczu.
6) Dla kilku znaków umieszczanych na jednej konstrukcji wsporczej przy braku ruchu pieszego.
7) W przypadku umieszczenia znaku na chodniku.

1.6. Znaki o zmiennej treści

1.6.1. Zasady ogólne

Znaki o zmiennej treści są uzupełnieniem znaków stałych o niezmiennej treści i formie. Rozróżnia się dwie odmiany znaków o zmiennej treści:

  • o rysunku ciągłym,
  • w postaci nieciągłej (świetlne).

Znaki o zmiennej treści umieszcza się nad pasami ruchu na konstrukcjach bramowych lub obok jezdni z zachowaniem skrajni dla odpowiedniego rodzaju dróg.

Na tablicach, na których umieszczane są znaki o rysunku ciągłym, zmiana nadawanego znaku może być realizowana poprzez zmianę położenia elementów ruchomych w postaci graniastosłupów o podstawie trójkątnej, płaszczyzny z pasków blaszanych lub taśmy, dzięki czemu nadawać można od trzech do pięciu różnych symboli. Barwy i wymiary tych znaków są identyczne jak dla znaków stałych.

Znaki w postaci nieciągłej (świetlne) charakteryzują się tym, że symbol lub napisy, jakie są na nich przedstawiane, są w postaci punktów świetlnych (żarówek, diod elektroluminescencyjnych lub soczewek światłowodów). Ze względu na możliwości techniczne, widoczność symbolu i potrzeby eksploatacyjne, znaki te nadają sygnały będące

odwrotnością znaków stałych pod względem barwy tła i symbolu lub napisu. Zmiana pokazywanego znaku następuje poprzez wygaszanie bądź zapalanie poszczególnych sekcji elementów świetlnych. W czasie gdy tablica nie nadaje żadnego znaku, nie może być na niej widoczny żaden symbol. W okresie nadawania zamierzonego znaku na tablicy nie mogą pojawiać się żadne inne niezamierzone symbole i kształty.

1.6.2. Znaki o rysunku ciągłym

Znaki o rysunku ciągłym, których lica wykonane są z folii odblaskowej, nadawane na tablicach o zmiennej treści dzielą się na:

  • odblaskowe,
  • odblaskowe podświetlane.

W przypadku znaków wykorzystujących jako elementy informacyjne pryzmaty, klapki, pasy lub panele obrotowe, konieczne jest zapewnienie stabilności nadawanego znaku oraz zapobieżenie jego zmianom wskutek działania wiatru lub zaniku zasilania w energię elektryczną.

Konstrukcja tablicy powinna zapewniać płaskość pola informacyjnego (symboli i tekstu). Znaki odblaskowe i odblaskowe podświetlane powinny być zgodne z odpowiednimi normami w zakresie chromatyczności i współczynnika jaskrawości dziennej; znaki odblaskowe podświetlane muszą dodatkowo zapewnić równomierność luminancji.

1.6.3. Znaki świetlne o rysunku nieciągłym (nieciągłe)

1.6.3.1. Charakterystyka techniczna

Znaki świetlne o rysunku nieciągłym — znaki nieciągłe podzielić można na znaki odpowiadające barwą i kształtem odpowiednim znakom statycznym oraz znaki przeznaczone wyłącznie do użytku na tablicach o zmiennej treści. Stosuje się tu pewne uproszczenie formy symbolu oraz zamianę barwy tła z białego (żółtego) na czarny i barwy symboli z czarnego na biały (żółty). Obrzeża znaków zakazu i znaków ostrzegawczych są czerwone; inne znaki mogą występować w barwie niebieskiej w połączeniu z dowolną inną barwą stosowaną na znakach drogowych.

Konstrukcja tablic ze znakami nieciągłymi powinna zapewniać łatwość obsługi, utrudniać dostęp osobom niepowołanym, umożliwiać połączenie rozłączalne poprzez odpowiedni interfejs. Znaki powinny zapewniać bierną lub czynną ochronę przed przeciążeniem termicznym oraz przed porażeniem elektrycznym przy zachowaniu wymogów określonych w odpowiedniej normie. Tablice powinny być sprawne w temperaturach od -40 do +40 °C, mieć odporność na penetrację wody i pyłów o stopniu IP54. Materiały użyte do ich wytworzenia powinny zapewniać osiąganie zamierzonych efektów pod względem przeznaczenia, odporności na skręcanie (wraz z elementem zawiesia) i parcie wiatru. Obudowa tablic powinna zapobiegać powstawaniu odbić światła mogących powodować oślepianie uczestników ruchu.

Żywotność tablicy powinna wynosić co najmniej 10 lat; dopuszczalny spadek sprawności znaku w ciągu okresu żywotności nie może być większy niż 25 %. W okresie żywotności obudowa i konstrukcja tablicy nie może nosić śladów korozji ani przedwczesnego zużycia. Okres minimalnej żywotności nie dotyczy materiałów podlegających normalnie szybszemu zużyciu.

Symbole i napisy występujące na znakach aktywnych określa się w odniesieniu do pola równoważnego, które równe jest równoważnej powierzchni elementów czynnych (utworzonej przez linię ciągłą zamkniętą opisaną na elementach świecących się).

1.6.3.2. Klasy znaków nieciągłych

Rozróżnia się następujące klasy znaków nieciągłych:

  • klasa D1, o kącie rozsyłu strumienia świetlnego w poziomie wynoszącym ± 5°,
  • klasa D2, o kącie rozsyłu ±7,5°,
  • klasa D3, o kącie rozsyłu ±10°.

Znaki świetlne klasy D1 stosuje się na prostych odcinkach dróg oraz na łukach o promieniu większym lub równym 2500 m. Znaki świetlne klasy D2 stosuje się na łukach o promieniu mniejszym niż 2500 m. Znaki świetlne klasy D3 stosuje się w miejscach, gdzie konieczne jest zapewnienie widoczności znaku z różnych kierunków, np. w rejonie skrzyżowań, na węzłach itp.

1.6.3.3. Charakterystyka świetlna znaków

Dla zapewnienia prawidłowego odczytu znaku konieczne jest zapewnienie odpowiedniego stosunku średniej jasności punktu dla wszystkich jednobarwnych punktów znaku do średniej jasności 10% wszystkich punktów znaku w przedziale [0,8 ... 1,2]. Kontrast znaków świetlnych (stosunek gęstości światła znaku do gęstości światła otoczenia) nie może być niższy niż 5:1.

Odstęp między punktami świetlnymi dla piktogramów i napisów nie powinien przekraczać 1/10 wysokości pisma oraz 1/7 w przypadku kształtów i konturów. W zakresie chromatyczności znaki świetlne powinny być zgodne z tabelami 1.12 i 1.13, odpowiadającymi klasom D1 i D2.

Tabela 1.12. Chromatyczność znaków świetlnych o klasie D1

Barwa elementów
świetlnych znaku
Współrzędne punktów narożnych
1 2 3 4 5
Czerwony x 0,710 0,700 0,670 0,680
y 0,290 0,290 0,320 0,320
Żółty x 0,618 0,440 0,546 0,560
y 0,382 0,382 0,426 0,440
Żółty 1) x 0,560 0,440 0,285 0,285 0,490
y 0,440 0,382 0,264 0,332 0,510
Zielony x 0,008 0,284 0,183 0,028
y 0,720 0,520 0,359 0,385
Niebieski x 0,090 0,186 0,223 0,148
y 0,137 0,214 0,167 0,025
Biały x 0,440 0,285 0,285 0,440
y 0,382 0,264 0,332 0,432

1) Stosuje się w przypadku użycia barwy żółtej łącznie z barwą czerwoną na tej samej tarczy znaku.

Tabela 1.13. Chromatyczność znaków świetlnych o klasie D2

Barwa elementów
świetlnych znaku
Współrzędne punktów narożnych
1 2 3 4
Czerwony x 0,735 0,721 0,645 0,665
y 0,265 0,259 0,0335 0,335
Żółty 1) x 0,618 0,612 0,546 0,285
y 0,282 0,382 0,426 0,440
Zielony x 0,313 0,313 0,177 0,026
y 0,682 0,453 0,362 0,399
Niebieski x 0,078 0,196 0,225 0,137
y 0,171 0,250 0,184 0,038
Biały x 0,440 0,285 0,285 0,440
y 0,382 0,264 0,332 0,432

1) Stosuje się w przypadku użycia barwy żółtej łącznie z barwą czerwoną na tej samej tarczy znaku.

W przypadku znaków opartych na elementach świetlnych (diody elektroluminescencyjne, ciekłe kryształy, światłowody) konieczne jest zapobieżenie niepożądanej emisji światła. Konieczne jest zapewnienie możliwości dostrajania jaskrawości (luminancji) oświetlenia ze źródła zewnętrznego lub wewnętrznego tablicy o zmiennej treści do warunków otoczenia dla utrzymania odpowiedniego poziomu i współczynnika luminancji. Urządzenia do regulacji powinny znajdować się wewnątrz znaku lub w zewnętrznym urządzeniu (systemie) sterującym tablicą o zmiennej treści.

1.6.4. Wymiary znaków świetlnych

Rozróżnia się cztery grupy wielkości znaków świetlnych:

  • wielkie (A) — stosowane na autostradach i drogach ekspresowych,
  • duże (B) — stosowane na drogach dwujezdniowych,
  • średnie (C) — stosowane na drogach na obszarze zabudowanym,
  • małe (D) — stosowane na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym.

Podstawowe wymiary dla poszczególnych klas znaków aktywnych oraz wielkości stosowanych symboli podane zostały w tabelach 1.14 i 1.15 oraz na rysunkach 1.6.1 i 1.6.2.

Wszystkie wymiary obejmują pole równoważne. Podane wartości odstępów d są wartościami minimalnymi.

Zaleca się, by szerokość czerwonego obrzeża na znaku okrągłym i trójkątnym była równa szerokości obrzeża symbolu okrągłego lub trójkątnego wewnątrz znaku. Przykłady znaków świetlnych pokazano na rys 1.6.3.

Tabela 1.14. Podstawowe wymiary znaków okrągłych (wymiary podano w mm)


Grupa
wielkości

Minimalna
średnica okręgu
a

Średnica
pola symbolu
e

Minimalny
odstęp
d

Szerokość
obrzeża
b
Minimalna wysokość liter
wewnątrz
pola symbolu
Symbol wtórny
poniżej okręgu
A 1250 660±60 180 90±10 400 220
B 1050 550±50 150 75±10 300 185
C 850 450±40 123 60±10 200 150
D 650 350±30 96 50±10 100 75

Uwagi: 1. Średnica pola symbolu e = 7 a/13,2. 2. Odstęp d = 0,3 e.

Tabela 1.15. Podstawowe wymiary znaków trójkątnych (wymiary podano w mm)

Grupa
wielkości
Minimalna
średnica okręgu
a
Średnica
pola symbolu
e
Minimalny
odstęp
d
Szerokość
obrzeża
b
Minimalna wysokość liter
wewnątrz
pola symbolu
Symbol wtórny
poniżej okręgu
A 1500 640±60 175 90±10 400 220
B 1050 520±50 145 75±10 300 185
C 1000 415±40 145 60±10 200 150
D 700 290±30 80 45±10 100 75

Uwaga: Odstęp d = 2,329/(0,3 a).

Wymiary znaków okrągłych Wymiary znaków trójkątnych

Rys. 1.6.1. Wymiary znaków okrągłych

Rys. 1.6.2. Wymiary znaków trójkątnych

Rys. 1.6.3. Przykład znaków świetlnych:

znak świetlny A-19 znak świetlny A-21 znak świetlny A-32

a) znak świetlny A-19

b) znak świetlny A-21

c) znak świetlny A-32

znak świetlny A-33 znak świetlny A-34 znak świetlny B-25

a) znak świetlny A-33

b) znak świetlny A-34

c) znak świetlny B-25

znak świetlny B-26 znak świetlny B-33 znak świetlny B-42

a) znak świetlny B-26

b) znak świetlny B-33

c) znak świetlny B-42

1.6.5. Zasady stosowania tablic tekstowych o zmiennej treści

Oprócz tablic ze znakami o zmiennej treści stosuje się także tablice tekstowe o zmiennej treści. Tablice te umieszcza się na konstrukcjach bramowych nad pasami ruchu lub obok jezdni w miejscach o dużym prawdopodobieństwie zaistnienia sytuacji wymuszających bieżące przekazywanie kierującym zmiennych informacji tekstowych w czasie rzeczywistym. Wielkość jednej matrycy znaku graficznego wynosi 5 kolumn i 7 rzędów; wymiary tablicy zależą od charakteru drogi, dla której tablice są przeznaczone, i od wielkości znaku. Zaleca się, aby długość i wysokość tablicy były odwrotnie proporcjonalnymi wielokrotnościami wysokości i szerokości matrycy, np. długość — 70, wysokość — 50, przy czym nie trzeba zachowywać niezmienności stosunku długość — wysokość, np. długość — 350, wysokość — 100. Wymiary znaków alfanumerycznych dla poszczególnych grup wielkości znaków, stosowanych zgodnie z punktem 1.6.4, podane zostały w tabeli 1.16. Zasady tworzenia napisów pokazano na rys. 1.6.4. Przykład tablicy tekstowej o zmiennej treści pokazano na rys. 1.6.5. Matryce w stanie biernym nie mogą nadawać żadnego sygnału świetlnego. Podczas nadawania sygnałów świetlnych nie dopuszcza się pojawiania niepożądanych znaków i refleksów świetlnych, mogących zniekształcić lub zafałszować treść przekazywanego komunikatu. Oprócz części zmiennowskazaniowej tablice mogą być wyposażone w napisy stałe, związane np. z ewidencją (nie mogą być one jednak widoczne dla kierujących), oraz napisy tworzące stałą, niezmienną część przekazywanej informacji. Konieczne jest jednak, aby napis ten był równie widoczny jak napis zmienny. Zaleca się jednak, by również niezmienne części informacji przekazywane byty kierującym w postaci świetlnej. Treść komunikatów nadawanych na tablicach tekstowych o zmiennej treści dotyczyć może np. uprzedzenia o zbliżaniu się do miejsca poboru opłat na autostradzie, o opóźnieniach w ruchu spowodowanych zatorami, o możliwości objazdu miejsca nieprzejezdnego, o zaistniałych wypadkach i temu podobnych sytuacjach chwilowych i zmiennych w czasie, dla których nie jest uzasadnione ani możliwe stawianie znaku stałego lub tablicy ze znakiem o zmiennej treści. Zaleca się podawanie czasu ukazania się podawanej informacji.

Tabela 1.16. Wymiary (mm) znaków alfanumerycznych na tablicach tekstowych o zmiennej treści dla poszczególnych grup wielkości

Grupa
wielkości
Minimalna
wysokość
znaku
Minimalna
szerokość
znaku
Minimalny
odstęp
Minimalny
odstęp
między
wyrazami
Minimalna
interlinia
Minimalna
szerokość
marginesu
a e b c d f
A 400 640±60 175 90±10 400 220
B 320 520±50 145 75±10 300 185
C 240 415±40 145 60±10 200 150
D 160 290±30 80 45±10 100 75

Metoda określenia marginesu dla zachowania czytelności tekstu na tablicy o zmiennej treści

Rys. 1.6.4. Metoda określenia marginesu dla zachowania czytelności tekstu na tablicy o zmiennej treści

Nie dopuszcza się przekazywania za pośrednictwem tablic tekstowych o zmiennej treści informacji mogących spowodować rozproszenie uwagi kierujących ani też żadnych innych niebędących bezpośrednio związanych z ruchem drogowym i jego bezpieczeństwem.

Kolorystyka napisów ograniczona jest do dwóch barw: czarnej dla tta i białej dla napisów. Nie dopuszcza się stosowania małych liter w nadawanych komunikatach tekstowych

Przykładowy układ matryc znakowych na tablicy tekstowej o zmiennej treści

a - wysokość znaku z polem równoważnym (moduł x liczba elementów pionowych)
b - odstęp międzyliterowy (moduł x 2)
c - odstęp międzywyrazowy (moduł x 5)
d - interlinia (moduł x 4)
e - szerokość znaku wraz z polem równoważnym (moduł x liczba elementów poziomych)

Uwagi:

  1. Stosunek szerokości znaku alfanumerycznego do jego wysokość e:a = 0,7:1,0.
  2. Największa wartość stosunku e:a nie może przekroczyć 1:1.

Rys. 1.6.5. Przykładowy układ matryc znakowych na tablicy tekstowej o zmiennej treści

Przykład tablicy o zmiennej treści umieszczonej nad autostradą

Rys. 1.6.6. Przykład tablicy o zmiennej treści umieszczonej nad autostradą

Don't have an account yet? Zarejestruj się!

Sign in to your account